Киселата зелка е неизоставен дел од есенската и зимската трпеза, но иако е хранлива и достапна намирница, кај одредени луѓе може да предизвика непријатности или да бара внимателно дозирање. Проблемот најчесто не е во самата зелка, туку во високата содржина на сол, киселоста и начинот на кој организмот реагира на ферментираната храна.
Ова не значи дека сите што имаат здравствени проблеми треба целосно да ја исфрлат од исхраната. Сепак, постојат пет групи луѓе кои треба да обрнат посебно внимание на количината што ја консумираат.
Првата група се луѓето со висок крвен притисок. Киселата зелка може да содржи значителни количества натриум поради солта што се користи при ферментацијата. Прекумерниот внес на натриум може да придонесе за покачување на крвниот притисок и задржување течности во организмот. Затоа, лицата со хипертензија треба да внимаваат на порциите и на вкупната количина сол што ја внесуваат во текот на денот. Плакнењето на зелката со вода може да отстрани дел од солта, но не ја отстранува целосно.
Втората група се пациентите со хронични бубрежни заболувања. Кога бубрезите не функционираат правилно, организмот може потешко да ги регулира течностите и минералите. Храната со многу сол може дополнително да ја отежне контролата на крвниот притисок и да придонесе за задржување течности. Сепак, ограничувањата зависат од степенот на заболувањето и индивидуалните медицински наоди, па затоа не постои универзална забрана за кисела зелка кај сите бубрежни пациенти.
Третата група ги опфаќа луѓето со гастритис, гастроезофагеален рефлукс и чувствителни црева. Кај некои од нив, киселата храна може да предизвика или да ги влоши симптомите како што се киселини, надуеност, грчеви и стомачна непријатност. Особено внимателни треба да бидат лицата со синдром на нервозно дебело црево, кои се склони кон зголемено создавање гасови. Реакциите се индивидуални, па најважно е да се следи сопствената подносливост и да се приспособи големината на порцијата.
Четвртата група се луѓето со можна чувствителност на хистамин. При ферментацијата на зелката може да се создадат биогени амини, меѓу кои и хистамин. Кај чувствителните лица, храната што го содржи може да биде поврзана со главоболка, црвенило и чешање на кожата или дигестивни тегоби. Количеството хистамин се разликува зависно од начинот на подготовка, микроорганизмите и условите на чување. Бидејќи овие симптоми може да се јават и кај други состојби, не се препорачува самостојно исфрлање голем број намирници без совет од здравствено лице.
Петтата група се луѓето што земаат варфарин, лек што се користи за спречување на создавање крвни згрутчувања. Зелката содржи витамин К, кој учествува во процесот на коагулација и може да влијае врз дејството на овој лек. Тоа не значи дека пациентите треба целосно да ја избегнуваат киселата зелка, туку дека е важно внесувањето витамин К да биде релативно постојано. Наглите промени во исхраната можат да влијаат врз вредностите на INR и ефикасноста на терапијата, поради што поголемите промени треба да се договорат со лекар.
Дали треба целосно да се откажете од киселата зелка?
За повеќето здрави луѓе, киселата зелка може да биде дел од разновидната и урамнотежена исхрана. Таа содржи растителни влакна и други хранливи материи, а непастеризираната зелка може да содржи и живи микроорганизми создадени при ферментацијата.
Важно е да се знае дека свежата кисела зелка и онаа што долго се готви не се исти во однос на живите микроорганизми. Топлинската обработка ги уништува повеќето од нив, иако дел од влакната и хранливите материи остануваат.
Најважно е да се внимава на количината сол, големината на порциите и индивидуалната реакција на организмот. Доколку имате хронично заболување или земате терапија врз која може да влијае исхраната, за евентуалните ограничувања најдобро е да се консултирате со лекар.
