Нова иницијатива во рамките на американската администрација отвора прашања за начинот на кој Вашингтон сака да ги организира разговорите за иднината на НАТО. На состанок планиран за следниот месец во Полска, според информациите објавени од „Политико“, не биле поканети дел од традиционално важните сојузници, меѓу кои Велика Британија, Франција и балтичките земји.
Средбата ја организира Елбриџ Колби, висок претставник за одбранбена политика во Пентагон, а замислена е како работна група која треба да разговара за идниот развој на Алијансата. Според дипломати запознаени со подготовките, изборот на земјите предизвикал недоумица кај дел од европските партнери.
Особено внимание привлекува фактот што меѓу изоставените се држави со значајни воени капацитети и големи издвојувања за одбрана. Дел од дипломатите велат дека сè уште не добиле јасно објаснување според кои критериуми биле избрани учесниците.
Вашингтон во последниот период врши засилен притисок врз европските членки на НАТО да преземат поголем дел од трошоците и одговорностите за сопствената одбрана. Пентагон во јуни започна и поширока проценка на американското воено присуство во Европа, при што се разгледуваат различни можности за идното распоредување на американските сили.
Во центарот на новиот формат е Колби, кој веќе организирал слични разговори со ограничен број сојузници. Во претходните средби учествувале Норвешка, Шведска, Финска, Полска, Германија и Холандија. Од земјите што се дел од овие разговори велат дека целта не е создавање паралелна структура во НАТО, туку изработка на предлози кои подоцна би можеле да бидат разгледани од целата Алијанса.
Колби претходно истакна дека избраните држави се меѓу сојузниците кои брзо ги зголемуваат издвојувањата за одбрана и имаат капацитет да преземат поголема улога. Неговиот пристап се вклопува во пошироката политика на администрацијата на Доналд Трамп за поголема европска одговорност во рамките на НАТО.
Во исто време, дел од европските сојузници стравуваат дека ваквите разговори во ограничен состав би можеле да создадат поделби меѓу членките. Ројтерс неодамна објави дека американската администрација ја преиспитува американската воена улога во Европа, додека европските држави истовремено ги зголемуваат сопствените воени инвестиции.
За Вашингтон, главното прашање е како европските членки да преземат поголем товар во одбраната, додека за дел од европските престолнини останува важно прашањето дали новиот пристап ќе донесе поголема координација или дополнителни разлики во рамките на Алијансата.
Засега нема официјална потврда дека форматот претставува трајно ново тело во НАТО, ниту дека земјите кои не се поканети ќе бидат исклучени од идните разговори. Состанокот во Полска би требало да покаже дали станува збор за ограничена работна група или за поширока промена во начинот на кој Вашингтон ги координира одбранбените приоритети со европските сојузници.
