Развојот на вештачката интелигенција сè повеќе станува прашање на меѓународната безбедност, а за ризиците и предизвиците што ги носи оваа технологија наскоро ќе се разговара и на највисоко дипломатско ниво. Кинескиот стартап DeepSeek ќе биде меѓу компаниите кои оваа недела треба да ги информираат членовите на Советот за безбедност на Обединетите нации за можните опасности поврзани со напредните системи на вештачка интелигенција.
Според информации до кои дошле два извора запознаени со подготовките, состанокот ќе се одржи во среда, во период кога светските лидери се наоѓаат во Њујорк по повод годишното Генерално собрание на ОН.
На состанокот ќе учествуваат претставници на повеќе земји и компании од технолошкиот сектор, а една од главните теми ќе биде прашањето како да се контролира брзиот развој на сè помоќни системи со вештачка интелигенција и како да се намалат ризиците кои би можеле да имаат последици врз меѓународниот мир и безбедност.
Советот за безбедност на ОН има 15 членки и досега само еднаш, во 2023 година, одржал формална седница посветена на ризиците од вештачката интелигенција. Оттогаш технологијата забрзано напредува, а владите и технолошките компании сè почесто разговараат за потребата од меѓународни правила.
Меѓу учесниците се очекува да биде и извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман. Дипломатски извори очекуваат на состанокот да бидат присутни и високи претставници на американската компанија Anthropic.
Покрај DeepSeek, покана за учество добиле и други кинески компании од областа на вештачката интелигенција, меѓу кои и Moonshot. Основачот на DeepSeek, Лианг Венфенг, според информациите, не планира лично да присуствува на состанокот, иако плановите сè уште можат да се променат.
Компаниите DeepSeek и Moonshot засега не дале коментар во врска со нивното учество.
Прашањето за безбедноста на вештачката интелигенција добива сè поголемо геополитичко значење, особено поради технолошкото натпреварување меѓу САД и Кина. Двете земји во последните години вложуваат огромни средства во развојот на напредни системи, а истовремено се обидуваат да влијаат врз начинот на кој оваа технологија ќе биде регулирана на глобално ниво.
Кога Советот за безбедност првпат разговараше за вештачката интелигенција во 2023 година, Кина предупреди дека технологијата не смее да стане „коњ што избегал“, додека американската страна посочи дека напредните системи би можеле да бидат злоупотребени за цензура и репресија.
Генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш неодамна повторно предупреди дека брзиот развој на вештачката интелигенција носи ризици кои не треба да бидат потценети. Неговите предупредувања доаѓаат во период кога во технолошката индустрија се води интензивна дебата за тоа дали развојот на најнапредните системи треба да биде забавен или подложен на дополнителни безбедносни проверки.
Од друга страна, американскиот претседател Доналд Трамп изразува поинаков став и смета дека постојните заштитни механизми се доволни. Во Вашингтон постои и загриженост дека прекумерните ограничувања би можеле да го забават американскиот технолошки сектор и да ѝ дадат предност на Кина.
Кинеските државни медиуми, пак, ги отфрлаат повиците за забавување на развојот на вештачката интелигенција. Според нивните оценки, таквите иницијативи се дел од поширокото технолошко ривалство меѓу Пекинг и Вашингтон и можат да бидат насочени кон ограничување на кинеската позиција во глобалната технологија.
Дел од најголемите американски компании за развој на вештачка интелигенција, како OpenAI и Anthropic, во последниот период отворено зборуваат за можноста идните системи да станат многу помоќни од денешните и да создадат нови безбедносни предизвици. Во јавноста се дискутира и за ризикот од системи кои би можеле да бидат тешки за контролирање или да бидат злоупотребени за сериозни штети.
Во исто време, американските и кинеските власти продолжуваат да разговараат за безбедноста на вештачката интелигенција. Американскиот министер за финансии Скот Бесент во понеделникот потврди дека двете страни се договориле да продолжат со дијалогот за ова прашање.
Разговорите се одвиваат во пресрет на планираната средба меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и кинескиот претседател Си Џинпинг, која треба да се одржи кон крајот на неделата во Вашингтон.
Со најавеното учество на DeepSeek и американските технолошки компании пред Советот за безбедност на ОН, дебатата за вештачката интелигенција дополнително се поместува од технолошките лаборатории кон меѓународната политика и безбедност. Главното прашање останува како да се овозможи понатамошен развој на технологијата, а истовремено да се воспостават механизми со кои ќе се ограничат потенцијалните ризици.
