Најавениот договор меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и рускиот претседател Владимир Путин за увоз на руски дизел предизвика реакции во Европа и критики во Соединетите Американски Држави. Европските претставници предупредуваат дека приходите од продажбата на енергенси би можеле да ѝ обезбедат на Москва дополнителни средства за продолжување на војната во Украина.
Според објавените информации, договорот предвидува почетна испорака од 300.000 тони дизел, со можност количината подоцна да се зголеми. Трамп ја претстави договорената соработка како значаен потег, поврзувајќи ја одлуката со потребата од намалување на цените на горивата на американскиот пазар.
Американската администрација, според наводите, планира привремено да ги олесни ограничувањата за увоз на руски дизел до април 2027 година. Сепак, најавените количества и нивното можно влијание врз цените предизвикуваат сомнежи кај дел од економските аналитичари.
Високата претставничка на Европската Унија за надворешна политика, Каја Калас, предупреди дека ублажувањето на санкциите може да ѝ донесе дополнителни приходи на Русија во време кога продолжуваат нападите врз Украина.
И германската влада порача дека останува посветена на европските санкции против Москва и дека со партнерите работи на понатамошни мерки. Берлин наведува дека веќе не зависи од руската нафта и дека снабдувањето со енергенси е обезбедено.
Одлуката на Вашингтон предизвика дополнителни прашања и поради претходните закани на Трамп кон државите што продолжуваат да купуваат руска нафта. Меѓу нив беше и Индија, на која американскиот претседател ѝ се закануваше со мерки поради енергетската соработка со Русија.
Трамп ја поврза најавата за увоз со растот на цените на горивата и потребата да им се намалат трошоците на земјоделците, сточарите и транспортните компании во САД.
Економските експерти не очекуваат почетната количина дизел значително да влијае врз цените на меѓународниот пазар. Според проценките наведени во текстот, 300.000 тони би покриле само мал дел од американската потрошувачка, додека за позначително намалување на цените би биле потребни пошироки промени во снабдувањето.
Дел од аналитичарите изразуваат сомнеж и дали Русија може да ги испорача најавените количества во договорените рокови. Москва, од своја страна, ја потврди подготвеноста за снабдување со нафта и нафтени деривати, оценувајќи дека таквата соработка може позитивно да влијае врз светската економија.
Дополнителни реакции предизвика и изјавата на Трамп дека Украина треба да добие нов лидер. Американскиот претседател оцени дека на земјата ѝ е потребно раководство што ќе може да постигне договор за прекин на војната и повика да се одржат избори.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски го критикуваше договорот за рускиот дизел, оценувајќи дека овозможувањето на Москва да остварува нови приходи од енергетскиот сектор не придонесува за завршување на конфликтот.
Зеленски изрази незадоволство и поради тоа што, според него, за време на разговорите за завршување на војната меѓу украински и американски претставници не бил споменат договорот со Русија. Тој порача дека секој чекор кон намалување на конфликтот треба да биде проследен со конкретни и заемни обврски.
Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха истакна дека за политичкото раководство на земјата треба да одлучуваат украинските граѓани.
Најавата предизвика реакции и меѓу американските политичари. Демократскиот конгресмен Грегори Микс ја критикуваше одлуката, посочувајќи дека таа е во спротивност со претходните напори за санкционирање на купувачите на руска енергија.
Загриженост изрази и републиканскиот конгресмен Мајкл Мекол, предупредувајќи дека приходите од продажбата на руска нафта би можеле да ја поддржат руската воена машинерија. Слични критики упатија и некои поддржувачи на Трамп.
Администрацијата на Трамп и претходно привремено ублажуваше одредени ограничувања поврзани со руската нафта, образложувајќи ги потезите со потребата да се стабилизира пазарот на енергенси.
Во меѓувреме, продолжуваат руските напади врз украинските градови. Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, соопшти дека во нападите врз главниот град биле повредени осум лица, меѓу кои и 15-годишно девојче.
