Безбедноста, односите со Русија и идното надворешнополитичко насочување на земјата се во фокусот на претседателската кампања во Бугарија. Изборите се одржуваат во период на зголемена загриженост по серијата напади со беспилотни летала врз трговски бродови во Црното Море, при што во водите на бугарската ексклузивна економска зона биле погодени четири пловила, две потонале, а 21 морнар се води како исчезнат.
Иако бугарските власти сметаат дека нападите можат да одат во прилог на руските интереси, засега велат дека немаат докази со кои официјално би ја утврдиле одговорноста на Москва. Премиерот Румен Радев на 13 октомври ја повикал руската амбасадорка на разговор, во момент кога безбедносните случувања во регионот стануваат една од главните теми во изборната трка.
Според анкетите наведени во извештаите, фаворитка е актуелната претседателка Илијана Јотова, која во јануари ја презела функцијата од Радев, откако тој поднел оставка за да се посвети на политичката кампања. Истражувањето на „Маркет линкс“, објавено во средата, ѝ дава поддршка од 47,3 проценти, додека Андреј Ѓуров, кандидат поддржан од прозападната опозиција, има 30,6 проценти.
На изборите учествуваат 27 кандидати, а се очекува излезноста да остане под 40 проценти. Доколку Јотова победи и во вториот круг, најавен за 1 ноември, таа би станала првата жена избрана за претседател на Бугарија.
Јотова, која доаѓа од редовите на Социјалистичката партија и претходно беше пратеничка во Европскиот парламент, во кампањата се залага за национално единство, борба против сиромаштијата и прекин на војната во Украина. Таа ја поддржува европската и натовската припадност на Бугарија, но истовремено ја критикува продолжената воена помош за Киев и повикува на преговори меѓу Русија и Украина.
Нејзиниот противкандидат Ѓуров застапува поцврста евроатлантска ориентација и ја критикува надворешната политика на Радев. Според него, дипломатијата е неопходна, но не може да ги замени безбедносните сојузи и мерките за одвраќање.
Бугарија и натаму е поделена околу односите со Москва. Дел од политичката сцена повикува на поголема претпазливост кон Русија и на зацврстување на соработката со западните сојузници, додека други се залагаат за побалансиран пристап и преговори. Политиколози оценуваат дека изборната трка ги отсликува токму овие спротивставени визии за иднината на земјата.
И покрај повиците за мир, бугарската воена индустрија продолжува со снабдување на Украина. Јотова неодамна присуствувала на отворање нов погон во фабриката „Арсенал“, еден од најголемите производители на оружје во земјата. Во меѓувреме, Радев претходно прекинал дел од испораките на оружје од резервите на бугарската армија за Украина и најавил повлекување на Софија од таканаречената Коалиција на подготвените.
Дел од граѓаните сметаат дека претседателската функција има ограничено влијание, бидејќи главната политичка моќ е во парламентот. Сепак, претседателот има право на вето врз законите и е врховен командант на вооружените сили, а неговата улога е значајна и во претставувањето на државата и определувањето на нејзиниот стратешки правец.
Затоа, и покрај ограничените уставни овластувања, изборите се сметаат за важен сигнал за тоа како Бугарија ќе се постави кон војната во Украина, Русија и своите западни партнери во период на зголемени безбедносни предизвици.
