Вечерата во доцните вечерни часови можеби не е само лоша навика за сонот и варењето на храната, туку може да има последици и врз здравјето на црниот дроб. Ново истражување покажува дека луѓето кои јадат по вечерата имаат од 20 до 30 проценти поголем ризик од развој на различни заболувања на овој орган, вклучително и цироза и замастување на црниот дроб поврзано со метаболичка дисфункција (MASLD).
Истражувањето го спровеле научници од Универзитетот за здравје и наука во Орегон, кои анализирале податоци од речиси 200.000 луѓе вклучени во три големи американски студии. Учесниците биле поделени во групи според времето во кое ги консумирале оброците, а резултатите укажале на поврзаност меѓу доцното јадење и зголемениот ризик од заболувања на црниот дроб.
„Неколку истражувања веќе укажуваа на ваква можност, но ова е една од првите долгорочни анализи што директно го поврзуваат доцното јадење со замастувањето на црниот дроб“, изјавил главниот автор на студијата, д-р Роберт Вајленчански, хепатолог специјализиран за трансплантација на црн дроб.
Какви последици може да предизвика замастениот црн дроб?
Долготрајното таложење масти во црниот дроб може да предизвика воспаление и оштетување на клетките. Доколку состојбата напредува, може да дојде до создавање лузни, стврднување и нарушување на нормалната функција на органот.
Во најтешките случаи, напредната болест може да доведе до цироза, откажување на црниот дроб, па дури и до хепатоцелуларен карцином, односно рак на црниот дроб.
Сепак, д-р Вајленчански нагласува дека само мал дел од луѓето со замастен црн дроб развиваат тешки компликации како цироза. Според него, една од важните пораки од истражувањето е дека ограничувањето на внесувањето калории неколку часа пред спиење може да биде корисно.
Времето на оброците е поврзано со биолошкиот часовник
Студијата, објавена во научното списание „Clinical Gastroenterology and Hepatology“, повторно го отвора прашањето за влијанието на времето на исхрана врз метаболизмот.
Црниот дроб е тесно поврзан со циркадијалниот ритам, односно внатрешниот биолошки часовник кој управува со бројни процеси во организмот. Поради тоа, времето кога јадеме може да влијае врз начинот на кој телото ги обработува хранливите материи и мастите.
„Знаеме дека работата на црниот дроб е тесно поврзана со циркадијалниот ритам на телото. Затоа нè интересира како промената на времето на оброците може да влијае врз здравјето, без притоа да го менуваме составот на храната што луѓето ја консумираат“, објаснил Вајленчански.
Кога е најдобро време за вечера?
Наместо поголемиот дел од дневните калории да се внесуваат во доцните часови, нутриционистите препорачуваат храната да се консумира порано во текот на денот. Како една од можностите се посочува полесна вечера меѓу 17 и 19 часот.
Нутриционистката Саша Воткинс објаснува дека организмот обично поефикасно ја обработува храната во раните вечерни часови, бидејќи чувствителноста на инсулин и согорувањето на мастите се поврзани со биолошкиот ритам.
Таа предупредува дека обилниот оброк непосредно пред спиење може да го одржува метаболизмот активен и да го отежне заспивањето, како и постигнувањето длабок и квалитетен сон.
Сепак, тоа не значи дека вечерата треба целосно да се исфрли. Според Воткинс, прескокнувањето на вечерниот оброк само по себе не е подобро решение, особено ако подоцна предизвика прекумерно внесување храна.
Со сличен став е и нутриционистката Кејт Коен од болницата „Hospital for Special Surgery“ во Њујорк. Таа истакнува дека организмот има потреба од редовност и доследност во исхраната.
Нередовното прескокнување оброци, според неа, ретко води до успешно намалување на телесната тежина и може да придонесе за нарушување на нивото на шеќер во крвта, промени во метаболизмот и прејадување во подоцнежните часови.
Резултатите од истражувањето укажуваат дека не е важно само што јадеме, туку и кога го внесуваме оброкот. Порано вечерање, редовен распоред на исхрана и избегнување обилни оброци непосредно пред спиење се посочуваат како навики што можат да придонесат за подобра метаболичка рамнотежа.
