Американската поддршка за Украина се соочува со нови прашања откако се појавија информации дека од Белата куќа било побарано да се ограничи користењето на воениот сателитски систем Starshield од страна на украинските сили. Според извори запознаени со случувањата, ваквата порака била пренесена до раководството на Министерството за одбрана на САД, во период кога односите меѓу Вашингтон и Киев се дополнително затегнати.
Како што објави Ројтерс, повикувајќи се на двајца американски и еден западен функционер, на американските одбранбени претставници им било укажано дека услугата Starshield за Украина треба да биде ограничена. Засега не е објавено кој конкретно во администрацијата на претседателот Доналд Трамп ја донел одлуката ниту кој бил задолжен за нејзино спроведување.
Starshield е воена верзија на сателитската технологија на SpaceX, компанијата на Илон Маск, и се разликува од комерцијалниот систем Starlink. Американското Министерство за одбрана е еден од неговите најголеми корисници, а технологијата има значајна улога во воените комуникации и размената на информации.
Промените во функционирањето на системот предизвикале загриженост во Украина, каде што сателитската врска се користи и за поддршка на беспилотните летала. Украински претставници претходно соопштиле дека одредени воени приемници престанале да работат кога биле поставени на објекти што се движат со голема брзина. Според извор од украинското Министерство за одбрана, системите потоа повторно функционирале во движење, но со ограничување до 160 километри на час.
Сателитската комуникација е важна за украинските сили, особено за координација на операциите со беспилотни летала и одржување врска со единиците на терен. Секое ограничување на достапноста или начинот на користење на овие системи може да влијае врз воените операции, иако конкретните последици од најновите мерки сè уште не се целосно разјаснети.
Од Белата куќа, меѓутоа, пристигна и спротивна порака. Висок американски функционер изјавил дека претседателот Трамп никогаш не издал наредба за такво ограничување. Администрацијата не одговорила дали иницијативата можеби потекнала од друг претставник на американската влада.
Илон Маск во објава на платформата Икс посочил дека Starshield е во сопственост и под контрола на американската влада, нагласувајќи дека одлуките за ограничување на брзината или употребата ги носат американската војска или претседателот. Од SpaceX, Пентагон и украинската амбасада во Вашингтон засега нема дополнителни официјални коментари за наводната наредба.
Информациите за ограничувањето се појавуваат во период на засилени несогласувања меѓу Трамп и украинскиот претседател Володимир Зеленски. Според извори запознаени со разговорите, американската администрација изразила незадоволство од продолжувањето на украинските напади врз руските рафинерии, кои Вашингтон наводно побарал да бидат прекинати.
На состанокот одржан во Мајами на 9 октомври, на кој учествувале претставници на Украина, САД, Европа и Светската банка, американските претставници Џаред Кушнер и Стив Виткоф, според извор запознаен со разговорите, зазеле цврст став кон украинската делегација. Во фокусот биле нападите врз руската енергетска инфраструктура и американските обиди да се најде решение за продолжување на мировните преговори.
Дополнителни реакции предизвикал и договорот поврзан со руските испораки на дизел-гориво. Според објавените информации, се очекувало на американскиот и светскиот пазар да бидат пласирани повеќе од 2,25 милиони барели дизел. Дел од американските законодавци го критикувале договорот, со образложение дека приходите би можеле да ѝ помогнат на Москва да го финансира продолжувањето на војната.
Во меѓувреме, Зеленски ја критикувал американската одлука за дизелот, додека Трамп повторно го отворил прашањето за одржување избори во Украина. Според извори запознаени со случувањата, Вашингтон претходно предупредил и дека може да ја преиспита размената на разузнавачки информации што украинската страна ги користи за откривање руски ракетни напади. Трамп во вторникот изјавил дека САД и натаму споделуваат такви информации со Киев.
Украинските претставници, според достапните информации, во текот на вторникот и средата побарале објаснување од Белата куќа, Стејт департментот и Пентагон за промените во работата на Starshield. Одговорот што го добиле, според висок украински функционер, бил дека одлуката потекнува од Белата куќа.
САД вложиле милијарди долари во сателитските услуги Starlink и Starshield, а американската влада набавила и специјализирани сателити за воени и разузнавачки потреби, вклучително и системи за рано предупредување при ракетни напади. Дали наводното ограничување на Starshield ќе прерасне во поширока промена на американската технолошка поддршка за Украина засега останува неизвесно, но случајот повторно го отвора прашањето колку украинските воени операции зависат од системи што се под контрола на странски партнери.
