Светскиот нафтен пазар се приближува до опасна граница бидејќи резервите што можат веднаш да се искористат се намалуваат со забрзано темпо. Енергетскиот сектор предупредува дека досегашното извлекување на нафта од складиштата оставило многу помал простор за реакција доколку дојде до нови нарушувања во снабдувањето.
На меѓународната конференција Energy Intelligence Forum во Лондон, претставници на големи енергетски компании оценија дека состојбата со резервите веќе станува сериозен проблем.
Извршниот директор на саудискиот нафтен гигант Saudi Aramco, Амин Насер, посочи дека во комерцијалните складишта во светот има помалку од шест милијарди барели нафта. Сепак, само мал дел од таа количина реално може веднаш да се пласира на пазарот.
Според него, расположливата количина е толку ограничена што системот веќе влегува во таканаречена „точка на стрес“. Насер предупреди дека дополнително повлекување од резервите може да стане голем предизвик за глобалниот енергетски систем.
Од почетокот на актуелната криза на Блискиот Исток од складиштата веќе биле ослободени повеќе од една милијарда барели нафта. Најголем дел од нив доаѓале од комерцијални копнени резерви, што според претставниците на индустријата претставува една од последните големи мерки со кои можело да се ублажи недостигот на пазарот.
Групата Г7 во меѓувреме најави координирано ослободување на дополнителни 100 милиони барели дизел и други нафтени резерви преку Меѓународната агенција за енергија. Планот треба да се реализира во период од четири месеци, а деталите треба да бидат утврдени по консултации со земјите членки.
Ова не е прво големо ослободување на резервите. Членките на Меѓународната агенција за енергија во март одлучија на пазарот да пласираат вкупно 400 милиони барели нафта и нафтени деривати. Според последните податоци, досега биле пуштени околу 325 милиони барели.
За споредба, светската дневна потрошувачка на нафта изнесува околу 102 милиони барели, што покажува колку брзо може да се трошат резервите доколку прекините во снабдувањето продолжат.
Американската компанија Chevron исто така предупреди дека намалувањето на резервите го прави пазарот значително почувствителен на нови нарушувања. Според претставниците на нафтениот сектор, последиците од актуелната состојба би можеле да се чувствуваат и по 2027 година.
Дополнителен проблем е што целата нафта во складиштата не може веднаш да се искористи. Одредена количина мора да остане поради технички причини, како талогот на дното на резервоарите и потребното количество за функционирање на цевководите. Покрај тоа, постојат и регулаторни правила со кои се определуваат минималните задолжителни резерви.
Поради тоа, во светот веќе расте интересот за изградба на нови капацитети за складирање. Saudi Aramco укажува на зголемена побарувачка за нови складишта, додека кувајтската државна компанија Kuwait Petroleum Corporation најавува изградба на дополнителни резерви во Кувајт и во близина на свои рафинерии во странство.
Во услови на намалени резерви, светот сè повеќе ќе зависи од редовните поморски испораки на сурова нафта од Блискиот Исток. Претставници на трговскиот сектор предупредуваат дека Западот веќе нема голем простор за дополнително црпење од резервите доколку зимската потрошувачка се зголеми.
Дополнителна причина за загриженост е состојбата со американските стратешки резерви. Тие паднаа на најниско ниво од октомври 1982 година, покажуваат податоците на американското Министерство за енергетика.
Сето ова укажува дека нафтениот пазар влегува во период во кој секое ново нарушување на производството или транспортот би можело многу побрзо да се одрази врз цените и стабилноста на глобалното снабдување.
