Начинот на кој спиеме, колку се движиме и колкав дел од денот го поминуваме во седење може да има значајна поврзаност со здравјето на мозокот. Новата анализа на научни податоци укажува дека кај возрасните лица спиењето во траење од седум до осум часа во текот на ноќта е поврзано со најнизок ризик од деменција.
Истражувачите од Универзитетот Јорк во Канада анализирале резултати од 69 претходни научни истражувања во кои биле следени различни животни навики и нивната поврзаност со појавата на деменција.
Покрај спиењето, научниците го разгледувале и нивото на физичка активност, како и времето што луѓето го поминуваат во седечка положба.
Резултатите покажале дека лицата кои редовно спијат помеѓу седум и осум часа имаат најповолна поврзаност со ризикот од развој на деменција. Спротивно на тоа, пократкиот, но и подолгиот сон биле поврзани со зголемен ризик.
Според анализата, спиењето пократко од седум часа во текот на ноќта било поврзано со 18 проценти поголем ризик од деменција. Кај луѓето кои спиеле повеќе од осум часа, ризикот бил 28 проценти поголем.
Истражувањето истовремено укажува дека не е важен само сонот. Луѓето кои поминуваат повеќе од осум часа дневно во седење, како и оние кои имаат недоволно физичка активност, исто така покажуваат поголема поврзаност со ризикот од деменција.
Научниците посочуваат дека најмалку 150 минути умерена физичка активност неделно се сметаат за важен дел од здравиот начин на живот. Намалувањето на времето поминато во седење и редовното движење може да има позитивно влијание врз целокупното здравје.
Сепак, авторите предупредуваат дека резултатите не треба да се толкуваат како доказ дека недостигот или вишокот сон директно предизвикува деменција. Станува збор за статистичка поврзаност, а не за докажана причина и последица.
Особено долгото спиење може во одредени случаи да биде последица, а не причина за промените поврзани со болести како Алцхајмеровата. Затоа, потребни се дополнителни истражувања за да се утврди како овие навики се менуваат низ годините и како точно се поврзани со здравјето на мозокот.
Една од предностите на анализата е големиот број претходни истражувања што биле опфатени. Во нив биле вклучени и лица почнувајќи од 35-годишна возраст, а учесниците на почетокот немале дијагностицирана деменција и биле следени во текот на времето.
Истражувачите сепак укажуваат на одредени ограничувања, бидејќи студиите користеле различни методи за собирање податоци, а за некои навики имало значително помалку достапни информации.
Заклучокот на научниот тим е дека комбинацијата од редовна физичка активност, помалку седење и доволно, но не прекумерно спиење, може да биде дел од здравите навики кои го поддржуваат нормалното функционирање на мозокот.
Истражувањето е објавено во научното списание „PLOS One“, а авторите нагласуваат дека се потребни дополнителни долгорочни студии за подобро да се разбере врската меѓу животниот стил и ризикот од деменција.
