На 20 октомври 1882 година е роден Бела Лугоши, актерот чија интерпретација на грофот Дракула го претвори во една од најпрепознатливите фигури во историјата на хорор-филмовите. Неговиот продорен поглед, препознатливиот акцент и студената елеганција создадоа лик што со децении ќе ја дефинира филмската претстава за вампирите. Но зад славата се криеше животна приказна исполнета со разочарувања, професионални падови и лични борби.
Роден како Бела Ференц Дежо Блашко во градот Лугож, тогаш дел од Австроунгарија, а денес во Романија, Лугоши уште како млад го напуштил образованието и започнал да работи, пред да го пронајде својот вистински повик во глумата. Преку настапите во унгарските театри постепено се изградил како актер, а на сцената толкувал и класични драмски ликови.
Првата светска војна и политичките превирања ја прекинале неговата дотогашна кариера. По заминувањето од татковината, Лугоши настапувал во европски неми филмови, а во 1920 година емигрирал во Соединетите Американски Држави. Почетоците во Америка биле тешки. Работел различни работи, настапувал пред имигрантска публика и го учел англискиот јазик за да добие можност да се пробие на американската сцена.
Пресвртот дошол во 1927 година, кога ја добил главната улога во бродвејската театарска адаптација на романот „Дракула“ од Брам Стокер. Неговата изведба го привлекла вниманието на публиката, а неколку години подоцна следувала и филмската верзија.
Филмот „Дракула“ од 1931 година, во режија на Тод Браунинг, го прославил Лугоши ширум светот. Неговиот вампир не бил само чудовиште, туку господарствена, мистериозна и застрашувачка фигура, која истовремено привлекувала и влевала страв. Со таа улога актерот засекогаш се запишал во историјата на хоророт.
Но успехот имал и темна страна. Холивуд почнал да го гледа речиси исклучиво како актер за улоги на вампири, демони и мистериозни негативци. Иако настапил во филмови како „White Zombie“ од 1932 година, „The Black Cat“ од 1934 година и „Son of Frankenstein“ од 1939 година, тешко успевал да се ослободи од имиџот што му донел слава.
Неговиот колега Борис Карлоф, исто така една од најголемите хорор-ѕвезди на епохата, успеал да изгради поширока актерска кариера. Лугоши, пак, сè повеќе останувал заробен во ликот на Дракула, иако зад него стоел актер со сериозно театарско искуство.
Со исчезнувањето на златната ера на класичниот хорор, неговата кариера почнала да опаѓа. Во подоцнежните години прифаќал улоги во нискобуџетни филмови, меѓу кои и продукции на режисерот Ед Вуд. Меѓу нив бил и „Plan 9 from Outer Space“ од 1959 година, објавен три години по смртта на Лугоши, со користење на претходно снимени кадри од актерот.
Покрај професионалните тешкотии, Лугоши се борел и со зависност од морфиум, кој првично му бил препишан поради здравствени проблеми. Во подоцнежниот период побарал лекување, но неговите лични проблеми дополнително ја отежнале последната фаза од животот.
Бела Лугоши починал на 16 август 1956 година во Лос Анџелес, на 73-годишна возраст, од срцев удар. Според неговата желба, бил погребан во костимот на грофот Дракула – симболичен крај за актерот чиј најпознат лик станал поголем од самиот него.
Денес, Лугоши се смета за една од клучните фигури во развојот на филмскиот хорор. Неговата судбина останува потсетник дека улогата што на еден актер му носи бесмртна слава понекогаш може истовремено да му ги затвори вратите кон остатокот од неговиот талент.
