Во последната деценија десничарските популисти бележеа големи изборни успеси, додека довербата во традиционалните политички партии опаѓаше. Сепак, најновите случувања покажуваат дека нивната доминација не е вечна.
Виктор Орбан по 16 години ја загуби власта во Унгарија, а Александар Вучиќ се соочи со сериозен политички пораз по повеќе од една деценија доминација во Србија. Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со пад на популарноста пред конгресните избори на 3 ноември.
Подемот на популистичката десница започна да се шири низ Европа и светот по враќањето на Орбан на власт во 2010 година и доаѓањето на Српската напредна странка на власт во 2012 година. Голем пресврт се случи во 2016 година, кога Велика Британија гласаше за излез од Европската Унија, а Доналд Трамп победи на претседателските избори во САД.
Во следните години, Марин Ле Пен во Франција, Џорџа Мелони во Италија, Герт Вилдерс во Холандија и крајнодесничарските партии во Австрија и Германија дополнително го зајакнаа овој политички тренд. Според истражувањето на проектот „ПопуЛист“, крајнодесничарските партии на последните национални избори во 31 европска држава освоиле повеќе од 23 проценти од гласовите, наспроти околу пет проценти во 1995 година.
Економските кризи, инфлацијата, последиците од пандемијата и незадоволството од традиционалните политички партии придонесоа за растот на популизмот. Дополнително влијание имаа и културните поделби, стравот од брзите општествени промени и социјалните мрежи, кои им овозможија на политичарите директно да комуницираат со гласачите.
Сепак, по преземањето на власта, големите ветувања често се судираат со реалноста. Унгарија на Орбан се соочи со сериозни критики за корупција и економски проблеми, додека Србија под Вучиќ беше критикувана поради клиентелизам, корупција и политичко влијание врз институциите. Трамп, пак, се соочи со критики поради војната со Иран, царинските конфликти, имиграциските рации и неисполнетите предизборни ветувања.
И покрај политичките порази, десничарскиот популизам не исчезнува. Партиите како АфД во Германија, Националниот собир во Франција и ФПО во Австрија и понатаму имаат значителна поддршка. Сепак, случувањата во Унгарија и Србија покажуваат дека долгогодишното владеење и контролата врз институциите не гарантираат политички опстанок.
Американско-полската историчарка Ен Еплбаум оцени дека „подемот на меѓународната крајна десница не е неизбежен“, посочувајќи дека граѓаните можат да го променат политичкиот тек. Слична порака испрати и историчарот Тимоти Снајдер, кој ја истакна важноста на граѓанското организирање и претворањето на протестите во изборна победа.
Најновите случувања покажуваат дека популистичките движења и понатаму имаат силно влијание, но нивната политичка доминација не е загарантирана.
