Државниот завод за ревизија констатирал сериозни слабости во работењето на АД МЕПСО во текот на 2024 година, отворајќи прашања за начинот на управување со една од најважните државни енергетски компании. Наодите од ревизорскиот извештај укажуваат на проблеми во кадровската политика, управувањето со имотот, реализацијата на инвестициите и користењето на јавните средства.
Според ревизорите, дел од утврдените состојби претставуваат системски слабости кои со години не биле надминати, а можат директно да влијаат врз функционирањето, развојот и сигурноста на електропреносната мрежа во државата.
Спорни вработувања и брзи унапредувања
Еден од најсериозните делови од ревизорскиот извештај се однесува на постапките за вработување. Ревизорите утврдиле неправилности кај 45 нововработени лица, при што во повеќе случаи не биле целосно исполнети условите предвидени во јавните огласи или во систематизацијата на работните места.
Дополнително, дел од новопримените работници биле прераспределени на други позиции или унапредени во исклучително краток рок по нивното вработување. Ваквата практика, според ревизорите, отвора сомнежи за доследна примена на принципите на еднаквост, транспарентност и професионалност во кадровската политика.
Експертите предупредуваат дека ваквите состојби можат да влијаат врз квалитетот на работните процеси, особено кога станува збор за компанија која управува со критична инфраструктура од национално значење.
Далноводи без имотни листови и нерешени сопственички односи
Ревизијата открила и сериозни пропусти во управувањето со имотот на компанијата. Дел од далноводите и објектите кои се дел од електропреносната мрежа сè уште немаат целосно регулирана документација и не се евидентирани со соодветни имотни листови.
Во одредени случаи биле утврдени и неусогласености во сопственичката структура на трафостаниците, при што дел од објектите се водат со двојна сопственост или со нерешен правен статус.
Според ревизорите, ваквата состојба создава ризик за идните инвестиции, реконструкции и проширувања на преносната мрежа, но и можност за појава на дополнителни судски и административни спорови.
Инвестиции без соодветна финансиска евиденција
Посебно внимание во извештајот е посветено на капиталните инвестиции. Ревизорите утврдиле случаи во кои реализирани вложувања не биле соодветно заведени во сметководствената евиденција, што ја доведува во прашање точноста на финансиските извештаи.
Според стручната јавност, ваквите пропусти претставуваат сериозен проблем бидејќи оневозможуваат прецизно следење на реалната вредност на државниот имот и контролата на потрошените средства. Во услови кога МЕПСО реализира крупни инфраструктурни проекти вредни милиони евра, транспарентноста и точната евиденција се од суштинско значење.
Ризици за енергетскиот систем
Иако ревизорскиот извештај не укажува на непосредна опасност за стабилноста на електроенергетскиот систем, експертите предупредуваат дека долгогодишното акумулирање на вакви слабости може да создаде сериозни проблеми во иднина.
МЕПСО е компанија задолжена за преносот на електрична енергија низ целата држава и има клучна улога во поврзувањето на македонскиот енергетски систем со регионалните електроенергетски мрежи. Затоа секоја слабост во управувањето со инфраструктурата, човечките ресурси и финансиските средства директно се одразува врз способноста на компанијата да инвестира, да се модернизира и да одговори на идните енергетски предизвици.
Потребни се итни мерки
Ревизорскиот извештај претставува сериозно предупредување за раководството на компанијата и за надлежните институции. Аналитичарите оценуваат дека неопходно е итно расчистување на имотно-правните односи, воспоставување построги механизми за контрола на вработувањата и подобрување на финансиската дисциплина.
Во спротивно, предупредуваат експертите, постои ризик проблемите кои денес се евидентирани како административни и организациски слабости, утре да прераснат во пречка за развојот на енергетската инфраструктура и за функционирањето на еден од најважните столбови на македонската економија.
