Трагедијата што го потресе Израел на 7 октомври 2023 година стана централна тема во политичката кампања на поранешниот началник на Генералштабот, Гади Ајзенкот, кој се обидува да се наметне како алтернатива на премиерот Бенјамин Нетанјаху. Неговата главна порака е дека земјата мора да ги утврди одговорните за безбедносните пропусти и да ги надмине длабоките поделби во општеството.
На комеморацијата во кибуцот Реим, во близина на Појасот Газа, Ајзенкот им се придружил на семејствата на жртвите од нападот врз музичкиот фестивал „Нова“. Меѓу фотографиите на повеќе од 350 загинати, тој разговарал со ожалостените и им упатил порака за единство и меѓусебна поддршка.
За Ајзенкот, загубата не е само политичка тема. Во декември 2023 година, за време на борбите во Појасот Газа, го загубил својот 25-годишен син Гал, а подоцна загинале и двајца негови внуци. Во тој период бил член на израелскиот воен кабинет, од кој се повлекол во јуни 2024 година.
Сега, како политички лидер и основач на партијата Јашар, тој ја истакнува потребата од независна државна истражна комисија која целосно ќе ги испита пропустите што му овозможиле на Хамас да го изврши нападот на 7 октомври. Неговите поддржувачи сметаат дека личното искуство со загубата му дава посебна тежина на барањето за одговорност и промени.
Партијата Јашар, чие име се поврзува со значењата „право“ и „чесно“, се обидува да привлече гласачи од различни политички и општествени групи. Меѓу нив има секуларни и религиозни граѓани, како и поранешни поддржувачи на Ликуд, партијата на Нетанјаху, кои се разочарани од актуелната влада и од нејзините безбедносни политики.
Една од главните идеи на Ајзенкот е воведување општа воена обврска за сите граѓани, вклучително и за израелските Арапи и учениците во ултраортодоксните еврејски верски училишта. Прашањето за еднаква распределба на воените обврски со години предизвикува политички спорови во Израел.
Ајзенкот ја претставува изборната трка како избор меѓу националното единство и политичките поделби, како и меѓу одговорното управување и занемарувањето на безбедноста. Воедно, ветува дека Хамас ќе биде уништен во рок од 18 месеци, додека идејата за разговори за можна палестинска држава по нападите од 2023 година ја отфрла како несоодветна.
Нетанјаху, од своја страна, се обидува да ја насочи кампањата кон поделбата меѓу левицата и десницата. Во изборни видеа, дел од нив изработени со помош на вештачка интелигенција, неговиот штаб го обвинува Ајзенкот дека наводно поддржува создавање палестинска држава. Ајзенкот ги отфрла овие тврдења, додека премиерот ја доведува во прашање самостојноста на неговата политичка платформа.
Иако во јавноста настапува мирно и без големи политички спектакли, Ајзенкот има долга воена кариера. Во израелската армија поминал 41 година, а во 2015 година ја презел функцијата началник на Генералштабот. Во времето кога командувал со Северната команда, бил поврзан со воената стратегија позната како „доктрина Дахија“, која предвидува масовна и несразмерна сила како одговор на напади извршени од цивилни подрачја. Неговите поранешни колеги го опишуваат како воздржан, но решителен лидер.
Сепак, евентуален изборен успех би бил само првиот чекор кон формирање влада. За да обезбеди парламентарно мнозинство, Ајзенкот би морал да состави коалиција од политички партии со различни ставови за безбедноста, економијата, религијата и палестинското прашање.
Во можниот сојуз би можеле да учествуваат центристичкиот блок Бејахад, левичарската партија Демократи и националистичката партија „Израел наш дом“. Иако делат одредени позиции, овие политички сили имаат значајни разлики, што би можело да го отежне постигнувањето договор за заедничка влада.
Според анкетите на водечките израелски телевизии цитирани во анализата на „Дојче веле“, блокот околу Ајзенкот би можел да освои околу 53 пратенички места, два повеќе од блокот на Нетанјаху. Сепак, ваквите резултати се моментална процена и не гарантираат ниту изборна победа ниту можност за формирање влада.
Ајзенкот смета дека по долгогодишни кризи, војни и политички конфликти, израелските граѓани се уморни од големи ветувања. На забелешките дека му недостига харизмата на Нетанјаху, одговорил дека поважни од личниот настап се резултатите и правецот во кој се движи државата.
