Иран е подготвен да го деблокира Ормускиот Теснец во рок од само 48 часа, но за тоа поставува конкретни услови до Соединетите Американски Држави. Новата понуда од Техеран претставува значително скратување на рокот од седум дена, кој првично бил предложен во септември преку посредништво на Катар, објави „Еуроњуз“.
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, оцени дека можноста за отворање на теснецот во рок од два дена е доказ за подготвеноста на Иран за договор. Тој порача дека, доколку Вашингтон ги исполни барањата на Техеран, безбедноста на поморскиот премин и продолжувањето на преговорите би можеле да се обезбедат за многу кратко време.
Багаеи потврди дека комуникацијата со американската страна продолжува преку посредници, но нагласи дека следните чекори зависат од тоа дали САД ќе ги прифатат иранските услови.
Меѓу барањата на Техеран се прекин на воените дејствија на сите фронтови, одмрзнување на иранските средства во странство, укинување на санкциите врз нафтениот сектор и запирање на американската поморска блокада на иранските пристаништа.
Од почетокот на војната кон крајот на февруари, Иран тврди дека ја контролира пловидбата низ Ормускиот Теснец и дека напаѓа бродови кои се обидуваат да поминат без одобрение. Истовремено, американските сили спроведуваат поморска блокада на иранските пристаништа.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи во интервју за „Ал Џезира“ изнесе и дополнителни услови. Според него, Вашингтон треба да ја прифати новата рута за пловидба низ теснецот, договорена меѓу Иран и Оман, да го намали бројот на американски војници во регионот и да ги укине санкциите воведени од август. Тогаш САД започнаа нов бран мерки што ги опишуваат како економски притисок врз Иран.
Дипломатските активности се интензивираат во период на засилени воени закани од Вашингтон и Тел Авив. Американскиот претседател Доналд Трамп во саботата изјави дека сè уште треба да се справи со една или две цели, меѓу кои ја спомена и планината Пикекс во централниот дел на Иран. Вашингтон се сомнева дека таму се наоѓа нуклеарна инфраструктура, но Техеран ги отфрла таквите тврдења.
Од иранска страна следуваше предупредување дека секоја агресија или воен напад, без оглед на средствата со кои би бил изведен, ќе добие брз и сеопфатен одговор.
Во меѓувреме, заменик-министерот за надворешни работи на Иран, Казем Гарибабади, отпатува во Доха, каде што треба да учествува во подготовката на прелиминарен договор со посредство на Катар. И Кина се вклучи во дипломатските напори. Пекинг најави дека специјалниот пратеник Жаи Јун ќе ги посети Иран, Оман и Саудиска Арабија со цел да ги поттикне страните кон прекин на борбите.
Кинескиот претседател Си Џинпинг порача дека Блискиот Исток и регионот на Заливот не смеат да станат простор за надмудрување и ривалство меѓу големите сили. Кинеските државни медиуми објавија дека Пекинг и Мускат заеднички ги повикале Вашингтон и Техеран да се вратат на Исламабадскиот меморандум за разбирање.
Иранските претставници, сепак, не отстапуваат од условите. Потпретседателот на парламентот Али Никзад порача дека земјата нема да учествува во нуклеарни преговори под притисок, наведувајќи дека претходните разговори завршиле со неисполнети ветувања. Мохсен Резаи, секретар на иранскиот Врховен совет за национална безбедност, потврди дека добил писмо од американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, но дека сè уште не одговорил.
Паралелно со дипломатските контакти, продолжуваат и меѓусебните обвинувања за нападите во регионот. Американската воена команда CENTCOM ги отфрли тврдењата на Иран дека нападите биле насочени исклучиво кон воени цели. Од американската страна беше соопштено дека биле погодени станбени населби, цивилни центри и цивилни морнари во меѓународни води, при што, според нивните наводи, загинале најмалку 20 лица.
Советникот на претседателот на Обединетите Арапски Емирати, Анвар Гаргаш, на конференцијата „Манама дијалог“ во Бахреин изјави дека Абу Даби не сака долготрајна криза со Иран, но дека довербата меѓу двете страни е нарушена по иранскиот напад врз Емиратите.
Ситуацијата има и значајна политичка димензија во САД. Дипломатските напори се одвиваат непосредно пред американските избори за Конгресот, закажани за вторник. Економските последици од војната и притисокот врз пазарите ја зголемија неизвесноста околу политичката позиција на републиканците.
Објавувањето на резултатите се совпаѓа со годишнината од заземањето на американската амбасада во Техеран во 1979 година, кога 52 американски дипломати беа држени како заложници повеќе од една година. Во Иран се очекуваат протести против САД, а во главниот град веќе се поставени плакати на кои Трамп е прикажан зад решетки.
Американскиот претседател во неделата вечерта соопшти дека имал „многу добри“ разговори со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху за Иран, но не откри детали. Кабинетот на Нетанјаху не се огласи со коментар. Израелскиот политички контекст дополнително ја усложнува ситуацијата, бидејќи по неодамнешните избори сè уште не е јасно дали премиерот ќе успее да состави коалициска влада.
Понудата на Техеран за отворање на Ормускиот Теснец во рок од два дена засега останува условена од прифаќањето на неговите барања од страна на Вашингтон, додека во регионот продолжуваат воените активности и дипломатските преговори.
