Проблемите со концентрацијата, заборавањето и забавеното размислување се чести поплаки кај жените во периодот на менопауза. Оваа појава, која често се опишува како „ментална магла“, не треба автоматски да се припишува само на стареењето, бидејќи хормоналните промени можат да имаат значително влијание врз работата на мозокот.
Неврологот д-р Ронда Воскул од Универзитетот Калифорнија во Лос Анџелес (UCLA) објаснува дека една од најважните навики за зачувување на когнитивното здравје во овој период е редовната физичка активност.
Според неа, естрогенот има важна улога во функционирањето на повеќе органи, вклучително и мозокот. Неговите рецептори се присутни во различни мозочни региони, а наглото намалување на хормонот за време на менопаузата може да влијае врз одредени когнитивни способности.
Жените во овој период можат да забележат потешкотии со работната меморија, помнењето зборови, брзината на обработка на информациите и организирањето на мислите. Воскул објаснува дека намалувањето на естрогенот може да ја наруши поддршката што мозочните клетки ја добиваат за одржување на меѓусебните нервни врски.
Иако хормонската терапија се користи за ублажување на одредени симптоми на менопаузата, неврологот предупредува дека не сите видови естроген имаат исто дејство. Терапиите што се применуваат за намалување на топлотните бранови не мора да ги решат и проблемите со меморијата и концентрацијата.
Според неа, потребни се дополнителни истражувања и развој на терапии што би делувале поспецифично врз здравјето на мозокот. Додека таквите можности не станат достапни, физичката активност останува една од најкорисните мерки што жените можат да ги преземат.
Воскул посочува дека редовното вежбање може да помогне во намалувањето на ризикот од различни форми на деменција, меѓу кои Алцхајмеровата болест и васкуларната деменција. Физичката активност го подобрува кардиоваскуларното здравје, ја поддржува циркулацијата и придонесува за подобро снабдување на мозокот со крв.
Покрај тоа, за време на вежбањето телото и мозокот создаваат протеин познат како BDNF, кој има важна улога во заштитата и функционирањето на нервните клетки. Тој придонесува за одржување на мозочните врски и поддршка на когнитивните способности.
Како практичен пристап, неврологот препорачува комбинација од кардиовежби и тренинг за сила. Брзото одење, возењето велосипед, трчањето и пливањето се активности што го забрзуваат пулсот и го активираат кардиоваскуларниот систем. Вежбите со тегови, пак, помагаат во одржувањето на мускулната маса и здравјето на коските.
Не помалку важна е и менталната активност. Учењето нов јазик, совладувањето нова вештина или запишувањето на курс може да го стимулира мозокот и да ги предизвика способностите поврзани со помнењето и обработката на информации.
Воскул ја нагласува и улогата на исхраната, препорачувајќи начин на исхрана заснован на принципите на медитеранската и MIND-диетата. Овие режими вклучуваат овошје, зеленчук, јаткасти плодови и други намирници богати со влакна и антиоксиданси, а го ограничуваат внесувањето заситени масти и сол.
Не е неопходно сите промени да се воведат одеднаш. Почетокот може да биде една физичка активност неделно, постепено зголемување на движењето и воведување поздрави навики во секојдневието.
Иако вежбањето не претставува гаранција за спречување на деменција, доказите укажуваат дека редовната физичка активност, заедно со урамнотежената исхрана и менталната стимулација, може да придонесе за подобро здравје на мозокот. Ако проблемите со меморијата се изразени, се влошуваат или го попречуваат секојдневното функционирање, важно е да се побара лекарски совет.
