Воведување електронски алки за следење на сторителите на насилство, со кои би се овозможила побрза реакција при прекршување на забраната за приближување до жртвите, е целта на новата иницијатива на Либерално-демократската партија (ЛДП).
Претседателката на партијата, Моника Зајкова, информираше дека по барање на граѓаните е подготвена петиција со која се бара воведување електронски алки како дополнителен механизам за контрола на лицата кои вршат насилство. Таа ги повика граѓаните да ја поддржат иницијативата и да се приклучат со свој потпис.
Идејата е преку електронско следење да се овозможи поголема контрола врз движењето на сторителите, особено на оние за кои е изречена судска мерка за забрана за приближување до жртвата. На тој начин, доколку лицето ја прекрши забраната и се приближи до местото каде што се наоѓа жртвата, системот би можел навремено да испрати предупредување.
Иницијативата доаѓа во период кога повторно се актуелизира прашањето за ефикасноста на институционалната заштита на жртвите на семејно и родово базирано насилство. Особено се отвора дилемата дали постојните мерки се доволни и дали надлежните институции имаат механизми навреме да реагираат кога насилството е пријавено, а опасноста продолжува.
ЕЛЕКТРОНСКИТЕ АЛКИ КАКО ДОПОЛНИТЕЛЕН МЕХАНИЗАМ ЗА ЗАШТИТА
Според претходно презентираниот предлог на ЛДП, електронската алка би ја носел сторителот, додека жртвата би добивала предупредување доколку тој се приближи до забранетата зона. Во предлогот што Зајкова го достави до Собранието во март 2026 година беше предвидено предупредување при приближување на помалку од 100 метри.
Целта на ваквиот систем е да не се чека повторно да се случи напад за институциите да реагираат, туку потенцијалната опасност да биде препознаена навреме. МАКФАКС+1
ПРЕДЛОГОТ ДОСЕГА ДВАПАТИ НЕ ДОБИ СОБРАНИСКА ПОДДРШКА
Ова не е првпат ЛДП да бара воведување ваква мерка. Партијата во изминатиот период повеќепати иницираше законски измени со кои би се овозможило електронско следење на сторителите на семејно насилство.
Предлогот беше разгледуван и во Собранието, но не доби поддршка од парламентарното мнозинство. Од владејачката ВМРО-ДПМНЕ претходно оценија дека предложеното решение не е доволно правно и институционално разработено, посочувајќи дека се потребни дополнителни анализи за начинот на спроведување, техничката опременост и надлежностите на институциите.
Од ЛДП, пак, инсистираат дека електронските алки можат да бидат важен дел од системот за заштита и дека е потребно да се најде решение за нивна практична примена. Радио Слободна Европа+2
ПОТРЕБНА Е И ПОЕФИКАСНА РЕАКЦИЈА НА ИНСТИТУЦИИТЕ
Покрај воведувањето електронски алки, за вистинска заштита на жртвите неопходни се и брзо постапување на полицијата, координација со центрите за социјална работа, следење на ризичните случаи и доследно спроведување на судските одлуки.
Електронското следење само по себе не може да го спречи секој случај на насилство, но може да обезбеди дополнително предупредување и можност за навремена реакција кога ќе биде прекршена забраната за приближување.
Со новата петиција, ЛДП бара поддршка од јавноста за иницијативата, со која повторно се отвора прашањето дали Македонија треба да воведе електронски надзор над сторителите на насилство како дополнителна мерка за безбедност на жртвите.
