Експериментален пристап во лекувањето на ракот на бубрегот привлече внимание откако ниту еден од девет пациенти вклучени во мало клиничко испитување немал повторна појава на болеста во периодот на следење.
Пациентите биле следени во просек три години и четири месеци по хируршкото отстранување на туморот. Иако резултатите се охрабрувачки, научниците предупредуваат дека бројот на учесници е премал за да се заклучи дека токму вакцината е причината поради која кај нив не дошло до враќање на ракот.
Станува збор за персонализирана вакцина, направена различно за секој пациент. Научниците прво го анализираат туморот и бараат специфични промени во протеините, познати како неоантигени. Тие потоа се користат за создавање вакцина чија задача е да го „научи“ имунолошкиот систем да ги препознава и напаѓа клетките на конкретниот тумор.
Во истражувањето учествувале девет лица со карцином на бубрег со светли клетки, кој е најчестиот тип на рак на бубрег кај возрасните. Седуммина биле во трет стадиум, а двајца во четврти стадиум на болеста.
Кај сите пациенти туморите биле целосно отстранети со операција, но поради карактеристиките на болеста постоел висок ризик таа повторно да се појави. Целта на вакцината била да го активира имунолошкиот систем против евентуалните преостанати клетки на ракот кои се премали за да бидат забележани со стандардните медицински прегледи.
Кај сите девет пациенти бил забележан имунолошки одговор по вакцинацијата. Дополнителните анализи покажале дека кај седум од нив активираните Т-клетки можеле да ги препознаат и клетките од нивниот сопствен тумор.
Особено важно е што имунолошкиот одговор бил одржан со години. Истражувачите сакале да утврдат не само дали вакцината создава реакција во организмот, туку и дали активираните Т-клетки навистина можат да реагираат на вистинските туморски клетки.
Сепак, резултатите не треба да се толкуваат како доказ дека персонализираната вакцина го спречува враќањето на ракот. Испитувањето било спроведено на само девет пациенти и немало контролна група со која би можеле да се споредат резултатите.
Дополнително, петмина од учесниците добиле и имунотерапија со лекот ипилимумаб, па не може да се утврди дали оваа терапија имала дополнително влијание врз исходот.
Развојот на вакви вакцини е особено сложен кај ракот на бубрегот бидејќи овие тумори генерално имаат помал број мутации во споредба со некои други видови рак, како меланомот. Тоа значи дека научниците имаат помал број потенцијални цели кон кои може да се насочи вакцината.
И покрај тоа, тимот успеал да развие персонализирана вакцина за секој од деветте пациенти и да предизвика долготраен имунолошки одговор.
Во првата фаза од истражувањето главниот фокус бил на безбедноста и подносливоста. Најчесто биле забележани лесни реакции на местото на апликација и краткотрајни симптоми слични на грип, додека кај ниту еден пациент не биле пријавени сериозни несакани ефекти.
Научниците сепак нагласуваат дека следниот чекор мора да биде испитување врз многу поголем број пациенти. Само така ќе може да се утврди дали персонализираните вакцини навистина носат подобри резултати од стандардните методи на лекување.
Во меѓувреме, се спроведуваат и поголеми истражувања на персонализирани вакцини базирани на мРНК технологија, во комбинација со имунотерапија. Раните резултати даваат причина за оптимизам, но засега оваа терапија останува експериментална и потребни се дополнителни клинички испитувања.
