Црвенило, задебелување на кожата, сребреникави лушпи и непријатно чешање се меѓу најпрепознатливите знаци на псоријаза. Но, ова хронично заболување не се ограничува само на видливите промени на кожата. Кај дел од пациентите може да биде поврзано и со проблеми со зглобовите и други здравствени состојби.
Псоријазата е имунолошки посредувано заболување при кое имунолошкиот систем неправилно ги активира процесите што доведуваат до забрзано создавање на нови клетки на кожата. Како резултат на тоа, клетките се наталожуваат и создаваат карактеристични плаки.
Најчесто промените се појавуваат на лактите, колената и скалпот, но можат да се јават и на други делови од телото. Кај некои луѓе симптомите се повлекуваат одреден период, а потоа повторно се активираат.
На посветла кожа промените најчесто се црвени или розеви со белузлави или сребреникави лушпи. Кај потемните тонови на кожа може да имаат виолетова или потемна нијанса, што понекогаш го отежнува препознавањето.
Псоријазата може да се појави во различни форми. Најчеста е плак-псоријазата, која претставува најголем дел од случаите. Постојат и капкаста, инверзна, пустулозна и еритродермична форма, а промените можат да ги зафатат и ноктите и скалпот.
Причината за појавата не е целосно разјаснета. Се смета дека значајна улога имаат генетската предиспозиција и неправилното функционирање на имунолошкиот систем. Кај луѓето кои имаат членови на семејството со псоријаза, ризикот за појава на заболувањето е повисок.
Симптомите можат да бидат поттикнати или влошени од различни фактори. Меѓу нив се стресот, пушењето, алкохолот, повредите на кожата, одредени лекови, прекумерната телесна тежина и временските услови.
Важно е да се знае дека псоријазата не е заразна. Не може да се пренесе преку допир, ракување или користење исти предмети со лице кое ја има болеста.
Дијагнозата најчесто се поставува со преглед на кожата, ноктите и скалпот, како и со разговор за симптомите и медицинската историја. Во одредени случаи лекарот може да побара и дополнително испитување, вклучително и анализа на мал примерок од кожата.
Иако засега не постои терапија која трајно ја отстранува псоријазата, постојат повеќе начини за контрола на симптомите. Во зависност од тежината и видот на заболувањето, лекарите можат да препорачаат локални препарати, фототерапија или системска терапија.
Кај полесните форми често се користат креми и масти, додека кај потешките случаи може да биде потребен посложен третман. Изборот на терапијата зависи од повеќе фактори и треба да го направи лекар.
Псоријазата понекогаш е поврзана и со псоријатичен артритис, кој може да предизвика болка, вкочанетост и отекување на зглобовите. Поради тоа, појавата на вакви симптоми кај лице со псоријаза треба да биде причина за консултација со лекар.
Заболувањето може да влијае и врз секојдневниот живот. Видливите промени на кожата кај некои луѓе предизвикуваат непријатност, несигурност и повлекување од социјални активности. Истражувањата покажуваат дека лицата со псоријаза имаат зголемен ризик од депресија и анксиозност.
Затоа, освен контролата на кожните симптоми, важни се и поддршката од семејството и околината, како и разговорот со лекар доколку заболувањето влијае врз расположението и секојдневното функционирање.
Ако забележите упорни црвени, задебелени или лушпести промени на кожата, особено ако се придружени со чешање, болка или промени на ноктите, најдобро е да се побара совет од дерматолог. Навремената проценка може да помогне да се постави точна дијагноза и да се избере соодветен начин на третман.
